تعریف برات و ثبت حسابداری ان
برات یک حواله کتبی است که براساس ان صادر کننده برات به شخص دیگری دستور می دهد که مبلغ معینی را به محض دیدن یا در تاریخ مشخص به حساب وی یا فرد ثالثی و یا به حواله کرد او بپردازد
تذکر : از تعریف برات میتوان نتیجه گرفت که دو یا سه نفر در ان دخالت دارند نفر اول شخص صادر کننده برات یا برات کش نفر دوم یا شخص دوم متعهد یا براتگیر و نفر سوم شخص دریافت کننده برات ذینفع گفته می شود
تفاوت برات و سقته :
1- ممکن است محل سکونت برات دهنده با متعهد در یک مکان نباشد
2- در سفته دو نفر دخالت دارند ولی در برات ممکن است دو یا سه نفر باشند
3- گیرنده برات می تواند صادر کنندهبرات باشد ولی در سفته چنین حالتی امکان ندارد
نکته : براتی که در وجه متعهد صادر می گردد شخص برات دهنده مبلغ و سررسید برات را بر روی ان می نویسید به همراه ذینفع و برات گیر پس از بررسی اگر مورد قبول وی باشد ان را امضا و برای شخص ذینفع ارسال می کند
نکول برات :
عدم قبولی برات یا قبولی برات با شرط را نکول برلت گفته می شود
برات تجاری از نظر تاریخ پرداخت به سه دسته زیر تقسیم می شود
1- برات دیداری یا عندالمطالبه
2- برات به وعده دیدار : براتی که مبلغ ان به فاصله زمانی مشخصاز تاریخ رویت از طرف برات گیر پرداخت گردد
3- برات به وعده از تاریخ صدور : براتی است که از تاریخ سررسید به هنگام تنظیم مشخص می گردد
عملیات حسابداری برات
1- ثبت عملیات برات در دفاتر برات کش یا صادر کننده برات
زمانی که برات کش براتی صادر می کند هیچ گونه ثبتی در دفتر به عمل نمی اورد اما به محض اطلاع از قبولی برات از طرف برات گیر ثبت زیر انجام می شود
اسناد دریافتنی **********
حساب دریافتنی **********
تذکر : چنانچه دریافت کننده برات شخص ثالثی باشد و در چنین حالتی به هنگام صدور در دفتر هیچ گونه ثبتی به عمل نمی اید و به محض اینکه از طرف متعهد قبولی برات اعلام شد ثبت زیر در دفاتر صورت می گیرد
حساب پرداختنی ( ذینفع ) **********
حساب دریافتنی ( متعهد ) *********
نحوه پرداخت وجه برات در سررسید معین :
اگر دریافت کننده وجه برات صادر کننده برات باشد در چنین حالتی ثبت زیر انجام می شود
صندوق یا بانک *********
اسناد دریافتنی *********
اگر برات دریافتی برای وصول در اختیار بانک گذاشته شود ثبت زیر انجام می شود
اسناد دریافتنی در جریان وصول *********
اسناد دریافتنی *********
اگر بانک موفق به دریافت برات واگذار شده به بانک از متعهد گردد ثبت زیر انجام می شود
بانک ********
اسناد دریافتنی در جریان وصول ***********
تذکر : چنانچه وجه برات در تاریخ سررسید وصول نگردد و اگر صادر کننده برات همان شخص دارنده برات باشد ثبت زیر انجام میشود
حساب دریافتنی *********
اسناد دریافتنی **********
و اگر دارنده برات ، برات را در اختیار بانک گذاشته و صول نشده باشد به صورت زیر انجام می شود
حساب دریافتنی *********
اسناد دریافتنی در جریان وصول ***********
تذکر : اگر دارنده برات شخص ( ثالث ) دیگری باشد : اگر دارنده برات برای وصول مبلغش به متعهد مراجعه و وصول نکند مستقیما به صادر کننده برات مراجعه کند و مبلغ خود را دریافت کند به ترتیب ثبت زیر ابتدا برای ایجاد طلب و بدهی و سپس برای پرداخت بدهی به ترتیب زیر انجام می شود
حساب دریافتنی ********
حساب پرداختنی *********
و سپس :
حساب پرداختنی *********
صندوق یا بانک **********
2- ثبت عملیات برات در دفاتر متعهد ( برات گیر ) :
پس از انکه از طرف برات گیر یا متعهد امضا و قبولی ان اعلام شد برات گیر می تواند ثبت زیر را در دفاتر خود ثبت نماید
حساب پرداختنی ***********
اسناد پرداختنی **********
اگر وجه برات در تاریخ سررسید از طرف متعهد پرداخت شود
اسناد پرداختنی **********
بانک یا صندوق ************
تذکر : اگر مبلغ برات در تاریخ سررسید پرداخت نشود معمولا ثبتی انجام نمیشود ولی متعهد برات گیر می تواند ثبت زیر را در دفاتر انجام دهد
اسناد پرداختنی **********
حساب پرداختنی **********
3- ثبت عملیات برات در دفاتر دارنده برات ( ذینفع ) :
زمانی که از طرف متعهد یا برات گیر برات امضا و برای ذینفع ارسال می شود
اسناد دریافتنی *********
حساب دریافتنی *********
تذکر : نحوه وصول اسناد دریافتنی به صورت زیر می باشد
الف : اگر مبلغ برات در تاریخ سررسید پرداخت شود ثبت زیر انجام می شود
بانک یا صندوق **********
اسناد دریافتنی ********
ب: اگر در تاریخ سررسید وجه برات پرداخت نشوداگر ذینفع به متعهد مراجعه کند
حساب دریافتنی ***********
اسناد دریافتنی ********
ج: ذینفع به صادر کننده برات مراجعه کند
حساب دریافتنی ( متعهد ) *********
اسناد دریافتنی ( صادر کننده ) **********
در صورت وصول وجه برات ثبت زیر انجام می شود
بانک یا صندوق ***********
حساب دریافتنی ***********
اهداف نگهداری اسناد دریافتنی عبارتند از :
1- اطلاع یافتن به موقع از سررسید برای وصول وجه اسناد در مهلت قانونی
2-اطلاع از مبلغ اسناد و اعتبار متعهدین و یک برنامه ریزی صحیح برای مصرف وجوه دریافتی
ذخیره اسناد دریافتنی مشکوک الوصول :
ممکن است سفته ای نکول گردد و از نظر دارنده سفته اعتبار تجاری خود را از دست می ئهد و به یک طلب عادی تبدیل می گردد بنابراین می توان برای اسناد دریافتنی نیز ذخیره ای مد نظر قرار گرفت و به صورت زیر در دفاتر ثبت نمود
هزینه اسناد دریافتنی مشکوک الوصول **********
ذخیره اسناد دریافتنی مشکوک الوصول ************
تذکر : هزینه اسناد دریافتنی مشکوک الوصول جزء حساب های موقت و با سود و زیان بسته و حساب ذخیره اسناد دریافتن یمشکوک الوصول جزء حساب های دائمی و با تراز اختتامیه بسته و در ترازنامه از اسناد دریافتنی کسر می گردد
